Ngày 1 tháng 8 năm 2024, EU AI Act – bộ luật AI toàn diện đầu tiên trên thế giới – chính thức có hiệu lực, đưa các quy định về mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) vào thực tiễn. Ban đầu chỉ nhắm vào các ứng dụng AI, luật đã mở rộng để bao phủ cả công nghệ nền tảng sau các dịch vụ như ChatGPT, nhằm tăng cường tính minh bạch và bảo vệ người dùng.
Luật quy định mọi mô hình không có mục đích cụ thể nhưng có thể tái sử dụng phải công khai cách xây dựng, nguồn dữ liệu huấn luyện (đặc biệt là nội dung có bản quyền) và cung cấp thông tin đủ để người dùng downstream hiểu được khả năng của mô hình. Đối với các mô hình “frontier” – những mô hình tiên tiến nhất – các công ty phải thực hiện đánh giá rủi ro xã hội, đưa ra biện pháp giảm thiểu và báo cáo chi tiết cho cơ quan quản lý.
Để thực thi, Ủy ban Châu Âu đã thành lập European AI Office, nhưng nguồn lực tài chính và nhân lực vẫn còn hạn chế. Vì vậy, họ đang kêu gọi sự hỗ trợ từ các nhà khoa học độc lập và các công ty an toàn AI chuyên sâu. Thách thức lớn là bắt kịp tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ, khi mỗi vài tháng lại xuất hiện các thế hệ mô hình mới.
OpenAI đã khẳng định hợp tác chặt chẽ với Ủy ban EU và tuân thủ các Code of Practice do các chuyên gia hàng đầu như Yoshua Bengio đề xuất. Tuy nhiên, Meta vẫn chưa ký vào bộ quy tắc tự nguyện, tạo ra một khoảng cách đáng chú ý trong cộng đồng AI toàn cầu.
Với việc luật AI EU trở nên bắt buộc, các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam và các nhà phát triển sẽ cần chuẩn bị tài liệu minh bạch, đánh giá rủi ro và tuân thủ quy định nếu muốn mở rộng thị trường châu Âu. Đây cũng là cơ hội để nâng cao tiêu chuẩn an toàn và đạo đức trong phát triển AI tại Việt Nam.
Nguồn: Hacker News — Biên dịch & tổng hợp: danhbaai.com