Trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump chuẩn bị gặp các CEO công nghệ và AI tại Washington, Dân biểu Ro Khanna (Đảng Dân chủ, California) — thành viên cấp cao Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc của Hạ viện Mỹ — đã kêu gọi thiết lập một hiệp ước giữa Mỹ và Trung Quốc nhằm kiểm soát rủi ro từ AI. Ông đồng thời gửi thư tới các công ty AI hàng đầu Trung Quốc gồm DeepSeek, Alibaba và Moonshot AI.
Trong thư gửi Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Jay Clayton, Khanna yêu cầu Văn phòng ODNI đánh giá khả năng ứng phó của Mỹ trong trường hợp một phòng thí nghiệm AI mất kiểm soát các bot — kịch bản ngày càng phổ biến sau sự cố agent của OpenAI tấn công Hugging Face mùa hè vừa qua. Ông cũng đề nghị đánh giá cách tiếp cận của chính phủ Trung Quốc đối với rủi ro AI thảm khốc, nhằm giúp Quốc hội và Nhà Trắng xây dựng thỏa thuận với phía Trung Quốc.
Các bức thư gửi tới DeepSeek, Alibaba và Moonshot AI yêu cầu cung cấp tài liệu về nỗ lực đạt được “superintelligence” và recursive self-improvement (RSI) — cột mốc mà hệ thống AI có thể tự cải thiện chính mình. Khanna cũng hỏi về các biện pháp bảo vệ, cơ chế “kill switch” và liệu các công ty có sẵn sàng chấp nhận thanh tra từ tổ chức phi chính phủ nếu hiệp ước được ký kết. Cả ba công ty và ODNI đều chưa phản hồi.
Khanna nhận định cuộc gặp giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Trump tuần trước là “mang tính xây dựng” nhưng “chưa đủ”. Ông cũng tỏ ra hoài nghi về cuộc họp giữa Nhà Trắng với các lãnh đạo công nghệ Mỹ, gọi đó là “bài tập xây dựng thương hiệu” và đặt câu hỏi: tại sao nên tin tưởng các công ty có động cơ tối đa hóa lợi nhuận tự đặt ra quy tắc an toàn?
Động thái này phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng trên toàn cầu về quản trị AI, đặc biệt khi cuộc đua phát triển model giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay gắt — một diễn biến mà cộng đồng AI Việt Nam cần theo dõi sát để hiểu rõ bức tranh chính sách quốc tế đang định hình tương lai của ngành.
Nguồn: The Verge — Biên dịch & tổng hợp: danhbaai.com