AI đang tiến nhanh hơn phản ứng của các thể chế chính trị. Khi các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) trở nên mạnh mẽ, nguy cơ tập trung quyền lực và tài sản vào một nhóm cổ đông hẹp tăng cao, đe dọa trật tự dân chủ và tự chủ của con người.
Trong bối cảnh tự động hoá gần như toàn bộ việc làm, tác giả nhấn mạnh rằng dữ liệu đào tạo LLM là tài sản chung của nhân loại – được thu thập từ internet, các kho lưu trữ số và các dự án nghiên cứu công cộng. Vì vậy, việc để công nghệ chuyển đổi thành tài sản tư nhân là “đóng gói lại commons”.
Đề xuất mua lại OpenAI dựa trên hai con số: GPF‑G có tài sản hơn 2 trillion USD, trong khi OpenAI được định giá khoảng 800 billion USD. Nếu Quỹ chấp nhận rót 40 % danh mục đầu tư, OpenAI có thể được đưa về sở hữu công cộng, quản lý vì lợi ích quốc tế.
Lý do Na Uy có thể thực hiện:
- Quỹ là một trong những nhà quản lý tài sản công minh bạch nhất thế giới.
- Na Uy có truyền thống duy trì nền dân chủ ổn định và cam kết quốc tế.
- Quỹ đã từng rút vốn khỏi các công ty vi phạm nhân quyền, cho thấy tiêu chuẩn đạo đức cao.
Với Việt Nam đang xây dựng khung pháp lý AI, đề xuất này mở ra câu hỏi về việc liệu các quỹ công cộng trong khu vực có thể đóng vai trò bảo hộ công nghệ AI cho xã hội hay không.
Nguồn: Hacker News — Biên dịch & tổng hợp: danhbaai.com