Bill Gates, người từng là người ủng hộ nhiệt tình trí tuệ nhân tạo, nay đã chuyển sang vị thế cảnh báo trong bài luận dài gần 6.000 từ mang tiêu đề “Thời đại AI hỗn loạn đã đến. Những lựa chọn hiện tại quyết định tương lai”. Ông cho rằng xã hội chưa sẵn sàng đối mặt với tốc độ tiến bộ của AI và thậm chí chưa chuẩn bị các cơ chế kiểm soát cần thiết.
Gates nhấn mạnh AI có thể trở thành “nguồn bất công lớn nhất” nếu không có quy định chặt chẽ. Ông dự đoán nhiều công việc, cả trắng và xanh, sẽ biến mất vĩnh viễn, dẫn đến thất nghiệp quy mô lớn và bất ổn xã hội. Để giảm thiểu rủi ro, Gates đề xuất đánh thuế token AI và robot nhằm khuyến khích các công ty không thay thế người lao động bằng máy móc, đồng thời tạo nguồn tài trợ cho các quỹ xã hội.
Về mặt quản lý, Gates cho rằng các thể chế hiện tại không đủ khả năng xử lý tính đa ngành của AI – từ thuế, giáo dục, an ninh quốc gia đến y tế. Ông kêu gọi thành lập các cơ quan quốc tế chuyên trách, có thẩm quyền điều phối các chính sách giữa các bộ ngành, để đảm bảo mọi rủi ro được tính đến.
Bài luận không chỉ là lời kêu gọi mà còn là lời nhắc nhở cho cộng đồng doanh nghiệp và nhà lập pháp Việt Nam: cần chuẩn bị khung pháp lý và cơ chế hỗ trợ người lao động trước khi AI lan tỏa sâu rộng. Nếu được thực hiện đúng, các đề xuất của Gates có thể giúp Việt Nam tránh những cú sốc kinh tế và xã hội do AI gây ra.
Nguồn: The Verge — Biên dịch & tổng hợp: danhbaai.com