Vào ngày 6‑8, tạp chí Science công bố 16 bacteriophage được tạo ra hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo. Các virus này được sinh ra từ một mô hình ngôn ngữ gen – Evo 2 – được huấn luyện trên hơn 2 triệu bộ gen phage và sau đó tinh chỉnh trên 15 000 genome của loại phage ΦX174.
Quy trình tạo ra 302 ứng cử viên, trong đó 285 có thể tổng hợp được, nhưng chỉ 16 cuối cùng “khởi động” thành phage thực sự có khả năng xâm nhập và tiêu diệt các dòng E. coli đã phát triển kháng lại phage tự nhiên. Những phage này chứa khoảng 5 400 nucleotit và 11 gene – kích thước nhỏ, nhưng đủ để thực hiện chức năng sinh học.
Thành công này cho thấy AI có thể viết genome virus có chức năng, mở ra khả năng sản xuất phage trị liệu cá nhân hoá cho các bệnh nhiễm khuẩn kháng kháng sinh. Đồng thời, các chuyên gia an ninh sinh học cảnh báo rằng cùng công nghệ có thể được dùng để tạo virus gây bệnh, làm tăng nguy cơ vũ khí sinh học.
Với cộng đồng AI Việt Nam, nghiên cứu này vừa là minh chứng cho sức mạnh của mô hình ngôn ngữ trong sinh học, vừa là lời nhắc nhở về trách nhiệm đạo đức và cần có khung giám sát chặt chẽ khi áp dụng AI vào lĩnh vực sinh học.
Nguồn: Hacker News — Biên dịch & tổng hợp: danhbaai.com