Một nghiên cứu quy mô lớn thuộc chương trình PISA của tổ chức OECD cho thấy những học sinh phụ thuộc vào AI để học tập thường có kết quả học tập kém hơn so với bạn bè. Khảo sát được thực hiện trên hơn 760.000 học sinh 15 tuổi tại 91 quốc gia trong năm 2025.
Kết quả chỉ ra rằng học sinh sử dụng AI cho các tác vụ làm hộ như viết đoạn văn hay tóm tắt văn bản bắt buộc thường có điểm số môn Khoa học, Toán và Đọc hiểu thấp hơn rõ rệt. Tần suất sử dụng cũng ảnh hưởng lớn: nhóm học sinh dùng AI hàng ngày hoặc chỉ 1-2 lần mỗi năm có kết quả kém nhất, trong khi nhóm dùng hàng tuần hoặc hàng tháng đạt kết quả khả quan hơn.
Tuy nhiên, báo cáo cũng nhấn mạnh AI có thể mang lại điểm số cao hơn nếu đi kèm với việc rèn luyện tư duy phản biện. Những học sinh sử dụng AI hàng tuần để hỗ trợ tìm kiếm tài liệu và được giáo viên hướng dẫn đánh giá tính chính xác của dữ liệu do AI tạo ra lại đạt thành tích vượt trội hơn nhóm không dùng AI.
Số liệu từ báo cáo ghi nhận hơn 95% học sinh Việt Nam tham gia khảo sát cho biết có sử dụng các công cụ AI, thuộc nhóm cao nhất thế giới so với mức 60% ở Nhật Bản. Điều này đặt ra bài toán cấp thiết cho ngành giáo dục Việt Nam trong việc hướng dẫn học sinh ứng dụng AI một cách chủ động và có tư duy phản biện, tránh biến AI thành công cụ triệt tiêu quá trình tư duy độc lập.
Nguồn: The Verge — Biên dịch & tổng hợp: danhbaai.com