AI đang thay đổi cách chúng ta tiếp cận tri thức: Các tập đoàn công nghệ như Google, Microsoft và các startup AI đang đầu tư mạnh vào việc số hoá sách, tạo ra các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có thể tái tạo nội dung. Khi hàng triệu cuốn sách được đưa lên nền tảng kỹ thuật số, nhu cầu mua sách in giảm mạnh, khiến các nhà xuất bản truyền thống và các thư viện vật lý gặp khó khăn.
Hiện nay, hơn 20 triệu cuốn sách đã được quét và lưu trữ trong các dự án như Internet Archive và Google Books. Tuy nhiên, các tác phẩm hiếm, bản thảo cổ và sách địa phương vẫn chưa được bảo tồn đầy đủ. Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng nếu không hành động ngay, những tài liệu quý hiếm sẽ mất đi do hư hỏng, cháy nổ hoặc thiếu nguồn lực bảo quản. Một số tổ chức phi lợi nhuận ở Việt Nam đã khởi xướng dự án Quét Sách Việt, sử dụng AI để tự động nhận dạng và chuyển đổi văn bản sang định dạng số, giảm chi phí lên tới 70% so với phương pháp truyền thống.
Việc bảo tồn sách hiếm không chỉ là bảo vệ di sản văn hoá mà còn tạo nguồn dữ liệu phong phú cho các mô hình AI trong tương lai. Đối với cộng đồng AI Việt Nam, việc tham gia quét và chia sẻ sách số hoá sẽ thúc đẩy nghiên cứu ngôn ngữ, giáo dục và phát triển các ứng dụng AI địa phương, đồng thời giữ cho nền văn hoá truyền thống không bị lãng quên.
Nguồn: Hacker News — Biên dịch & tổng hợp: danhbaai.com