Một kỹ sư phần mềm đã ứng dụng các agent AI và quy trình tự động hóa (agentic workflows) để nghiên cứu hàng triệu bản ghi lịch sử, từ đó phát hiện nhiều dữ liệu quý giá như báo cáo thiên thạch bị lãng quên, dấu vết của ba con tê giác mất tích cùng các đợt phun trào núi lửa chưa từng được ghi chép. Dự án lấy cảm hứng từ nghiên cứu của nhà lịch sử Benjamin Breen khi dùng Claude Opus để tìm ra chứng cứ về loài chim dodo trong tài liệu của Công ty Đông Ấn Hà Lan.
Tác giả đã bắt đầu bằng việc sử dụng một trợ lý Deep Research để sàng lọc 13 câu hỏi lịch sử tiềm năng có thể giải đáp bằng dữ liệu mở. Sau đó, quy trình được kết nối với Claude Code của Anthropic để tự động hóa các bước phân tích phức tạp. Dữ liệu đầu vào bao gồm dự án GLOBALISE với 4,35 triệu trang tài liệu lưu trữ từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 18, cùng hàng loạt báo giấy số hóa từ Hà Lan và Mỹ.
Nếu một con người đọc toàn bộ 4,35 triệu trang tài liệu này với tốc độ 2 phút/trang và 8 giờ/ngày, họ sẽ mất khoảng 70 năm. Trong khi đó, hệ thống AI agent chạy trên máy tính cá nhân đã xử lý xong toàn bộ dữ liệu chỉ trong một đêm kéo dài 12 tiếng. AI đã vượt qua thách thức về lỗi chính tả và phương ngữ Hà Lan cổ để trích xuất các thông tin lịch sử chính xác, có thể đối chiếu trực tiếp với bản gốc.
Thành công của dự án mang lại nguồn cảm hứng lớn cho cộng đồng AI Việt Nam, mở ra phương pháp khai thác dữ liệu số hóa quy mô lớn bằng agent AI trong nhiều lĩnh vực như lịch sử, y học và nghiên cứu khoa học.
Nguồn: Hacker News — Biên dịch & tổng hợp: danhbaai.com