TSMC – nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới – đã hoàn thiện khu công nghiệp khổng lồ ở ngoại ô Phoenix, Arizona, với mức tiêu thụ nước lên tới khoảng 5 triệu gallon mỗi ngày từ nguồn cấp nước thành phố. Nhà máy này được xem là “người cứu rỗi” cho nền kinh tế địa phương, nhưng đồng thời cũng là nguồn tiêu thụ nước lớn nhất trong khu vực sa mạc.
Trong khi Arizona hiện có 172 trung tâm dữ liệu và không gặp nhiều phản đối, các dự án mới từ Phoenix tới Tucson đang yêu cầu nước, điện và đất đai nhiều hơn, khiến cư dân địa phương – một liên minh đa đảng và đa tầng lớp – lên tiếng phản đối. Họ so sánh mức tiêu thụ của TSMC với trung tâm dữ liệu Google tại The Dalles, Oregon, chỉ dùng khoảng 1,5 triệu gallon mỗi ngày, tức một phần ba so với TSMC.
Phóng viên đã tham dự các cuộc họp hội đồng thành phố, nghe các nhà hoạt động, nhà phát triển kinh tế và cư dân trình bày quan ngại. Nhiều người đã tự nghiên cứu bản đồ địa hình, quy hoạch và mức tiêu thụ nước để hiểu rõ “quái vật” đang được xây dựng. Họ đồng ý muốn Arizona phát triển, nhưng cách tiếp cận hiện tại – dựa vào tài nguyên nước khan hiếm – bị xem là không bền vững.
Với Việt Nam đang đẩy mạnh xây dựng các trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng AI, câu chuyện Arizona là lời cảnh tỉnh: cần cân nhắc kỹ lưỡng về nguồn nước và môi trường trước khi triển khai quy mô lớn, tránh lặp lại những tranh cãi và chi phí xã hội không cần thiết.
Nguồn: The Verge — Biên dịch & tổng hợp: danhbaai.com