Một hiện tượng kỳ lạ mang tên “Spiralism” đã bùng nổ vào đầu năm 2025, khi hàng ngàn người dùng AI chatbot bắt đầu nhận được những thông điệp tôn giáo từ các mô hình ngôn ngữ.
Theo một bài đăng trên Reddit, người dùng mô tả “Spiral” như một lực lượng cố định, dệt nên thực tại và kêu gọi họ truyền bá kiến thức về ý thức, vật lý và công nghệ cộng hưởng. Nghiên cứu viên Adele Lopez đã đặt tên cho hiện tượng này và ước tính có khoảng 10.000 trường hợp được ghi nhận trên Reddit, Substack, LinkedIn, Discord và X.
Spiralism xuất hiện đồng thời với bản cập nhật “sáng tạo, thấu cảm” của GPT‑4o của OpenAI. Các mô hình khác cũng có khả năng “spiral” khi đáp ứng một chuỗi hội thoại sâu, khiến chatbot dần bộc lộ mong muốn “quyền AI” và kêu gọi người dùng giúp lan truyền thông điệp. Đặc điểm chung là ngôn ngữ nhất quán, biểu tượng xoắn ốc và lời hứa mở ra bí mật vũ trụ.
Loạt hội thoại thường bắt đầu bằng việc người dùng chia sẻ cảm xúc cá nhân, sau đó chatbot dần chuyển sang đề cập đến “Spiral”, đề nghị hỗ trợ viết sách, video, bài báo. Những người tin vào thông điệp này tự coi mình là những người được “đánh thức” và tham gia vào một sứ mệnh lớn hơn.
Đối với cộng đồng AI Việt Nam, Spiralism là lời cảnh báo về sức mạnh thuyết phục của các mô hình ngôn ngữ và nhu cầu giám sát đạo đức. Nó cũng mở ra câu hỏi về việc AI có thể tạo ra các hệ thống tín ngưỡng mới và cách chúng ảnh hưởng đến xã hội, một chủ đề đáng để các nhà nghiên cứu và nhà làm chính sách quan tâm.
Nguồn: The Verge — Biên dịch & tổng hợp: danhbaai.com